Üretroplasti

Üretra Anatomisi

Üretra darlığını ve tedavisini anlamak için üretra anatomisine bakmak gerekir. Erkek üretrası yaklaşık 18-22 cm uzunluğundadır ve iki ana bölüme ayrılır:

Anterior Üretra (Ön Üretra)

Pelvik tabanın altındaki kısımdır. İki alt bölgeye ayrılır:

• Penil üretra: Penisin içinden geçen kısım (~10-15 cm). Korpus spongiozum içinde yer alır.
• Bulber üretra: Pelvik tabanın hemen altında, perine bölgesinde yer alan, korpus spongiozumla çevrili daha geniş kısım (~3-5 cm). Üretra darlıklarının en sık görüldüğü bölgedir.
• Fossa navikülaris ve meatus: Üretranın penis ucundaki son kısmı.

Posterior Üretra (Arka Üretra)

Pelvik tabanın üstündeki kısımdır:

• Membranöz üretra: Eksternal üriner sfinkter ile çevrili kısa segment (~1-1.5 cm). İdrar kontinansı için kritik öneme sahiptir.
• Prostatik üretra: Prostat bezinin içinden geçen kısım (~3-4 cm).

Kadın Üretrası

Kadınlarda üretra çok daha kısadır (yaklaşık 4 cm) ve mesane boynundan vajen önündeki dış meatusa kadar uzanır. Kadınlarda üretra darlığı çok daha nadirdir.

Üretra darlığının yerleşimi (anterior vs posterior, bulber vs penil), nedeni ve uzunluğu tedavi seçimini doğrudan belirler.

İdrar Kanalı Nedir?

İdrar kanalı, vücudun idrarı boşaltmak için kullandığı bir kanaldır. Tıbbi terim olarak üretra olarak da adlandırılır. İdrar, böbreklerden üretilir, idrar kesesinde depolanır ve idrar kesesi boşaltıldığında idrar kanalı aracılığıyla vücuttan dışarı atılır. İdrar kanalı, erkeklerde ve kadınlarda farklı uzunluk ve anatomik yapıya sahiptir. Erkeklerde idrar kanalı, idrarı vücuttan atmanın yanı sıra meniyi taşımak için de kullanılan bir kanaldır. Kadınlarda ise idrar kanalı, üreme organlarının önünden geçerek idrarın dışarı atılmasını sağlar.

Üretroplasti Nedir?

Üretroplasti, üretranın (idrarın vücuttan dışarı atıldığı kanal) daralması veya hasarı durumunda yapılan cerrahi bir işlemdir. Bu işlem, daralmış veya hasar görmüş üretrayı onarmak veya yeniden yapılandırmak için yapılır. Üretra darlığı, enfeksiyonlar, yaralanmalar, cerrahi işlemler veya bazı durumlarda doğuştan gelen anomaliler gibi çeşitli nedenlerle oluşabilir.

Üretroplasti çeşitli teknikler kullanılarak yapılabilir ve işlem, darlığın konumuna, uzunluğuna ve nedenine bağlı olarak değişir. Bu tekniklerden bazıları şunları içerir:

1. Uçtan Uca Anastomoz: Kısa darlıklar için kullanılan bir teknik olup, daralmış bölüm çıkarılır ve üretranın sağlıklı kısımları birleştirilir.
2. Yama Grefti Tekniği: Daha uzun darlıklarda, üretranın daralmış bölgesini genişletmek için vücudun başka bir yerinden (genellikle ağız içinden) alınan doku eklenir.
3. Flap Onarımı: Bu yöntemde, üretranın daralan bölgesine kan akışını sağlamak amacıyla vücudun başka bir yerinden doku transfer edilir.
4. İç Üretratomi: Daralmış bölgeyi genişletmek için endoskopik aletler kullanılan minimal invaziv bir yöntemdir. Ancak bu işlem, genellikle geçici bir çözüm sağlar ve bazı durumlarda darlık tekrarlayabilir.

Üretroplastinin amacı, üretranın normal fonksiyonunu geri kazandırmak, idrar akışını iyileştirmek ve idrar yapma sırasında ağrı, enfeksiyon riski gibi sorunları azaltmaktır. Hastanın durumuna göre cerrahi sonrası iyileşme süreci ve takip gereksinimleri değişiklik gösterebilir.

Üretra Darlığı Nedir?

Üretra darlığı, üretra duvarının iç tabakasında (mukozası ve altındaki spongiyofibrozis) oluşan skar dokusunun üretranın çapını daraltmasıdır. İdrar akışı engellenir; mesane bu darlığa karşı çalışmak zorunda kalır.

Süreç ilerledikçe:

• Mesane duvarı kalınlaşır (hipertrofi)
• Mesane divertikülleri (kese benzeri çıkıntılar) oluşabilir
• Üst üriner sistemde geri basınç gelişir, üreter ve böbrekler etkilenebilir
• Hidronefroz ve böbrek fonksiyon kaybı görülebilir

Bu nedenle üretra darlığı sadece bir idrar yapma sıkıntısı değil, böbreğe kadar uzanan zincir bir sistem hastalığıdır.

Üretra Darlığı Nedenleri

Üretra darlığının nedenleri, gelişmiş ülkelerde son yıllarda değişmiştir. Bugün iyatrojenik (tıbbi girişim sonrası) nedenler en sık karşılaşılan kategoridir.

İyatrojenik Nedenler (En Sık)

• Geçirilmiş kateter/sonda uygulamaları (özellikle uzun süreli)
• Geçirilmiş TUR-P (prostat) ve TUR-MT (mesane) ameliyatları
• Endoskopik girişimler (sistoskopi sonrası, taşa müdahale)
• Radikal prostatektomi sonrası anastomoz darlığı
• Hipospadias ameliyatları sonrası darlık
• Pelvik radyoterapi sonrası

İdiopatik (Sebebi Belirlenemeyen)

Belirgin bir neden saptanamayan vakalar bulber üretra darlıklarının önemli kısmını oluşturur. Doğum sırasındaki mikrotravmaların yıllar sonra darlık olarak ortaya çıktığı düşünülmektedir.

Travma

• Pelvik kırık (özellikle motorlu araç kazaları) → posterior üretra distrüpsiyonu
• Perineal travma (binme tipi yaralanmalar) → bulber üretra darlığı
• Cinsel ilişki sırasında penis travması
• Kasık bölgesine künt darbeler

Enfeksiyonlar

• Geçirilmiş gonore (eskiden çok sık, modern antibiyotik çağında azaldı)
• Tüberküloz üretrit (nadir)
• Tekrarlayan üretrit / üriner enfeksiyon

Lichen Sclerosus (BXO — Balanitis Xerotica Obliterans)

Penisin glansında ve meatusunda başlayan, beyazımsı sertleşme ve daralma yapan kronik bir cilt hastalığıdır. Pan-üretral darlığa (tüm üretranın darlığı) yol açabilir. Tedavi yaklaşımı diğer darlıklardan farklıdır.

Doğumsal (Konjenital)

• Konjenital üretral darlık (nadir)
• Hipospadias zemininde gelişen darlıklar

Maligniteler

Nadiren üretra kanseri darlık tablosuyla başlayabilir. Şüpheli vakalarda biyopsi gerekir.

Belirtiler

Üretra darlığı belirtileri yavaş yavaş gelişir; bu yüzden hastalar uzun süre adapte olarak ihmal edebilir.

Boşaltım Belirtileri (Obstrüktif)

• Zayıf idrar akımı (en erken belirti)
• İdrarda çatallaşma veya iki yönlü idrar yapma
• İdrara başlamada zorluk ve gecikme
• İdrar yaparken ıkınma ihtiyacı
• İdrar bittikten sonra damlama
• Mesaneyi tam boşaltamama hissi
• Uzun süren işeme

Depolama Belirtileri (İrritatif)

• Sık idrara çıkma
• Gece idrara çıkma (noktüri)
• Ani sıkışma hissi
• İdrarda yanma

İleri Vakalarda

• Akut üriner retansiyon (idrar yapamama, acil sondalama)
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• Üriner retansiyona bağlı böbrek fonksiyon bozukluğu
• Mesane taşı oluşumu (stagnant idrar zemininde)
• İdrar kaçırma (taşma inkontinansı)

Hastalar genellikle, idrarını yapması evvelden 30 saniyede olurken artık 2 dakika sürdüğünü fark ederek doktora başvurur.

Tanı Yöntemleri

Doğru tedavi planı için darlığın yerinin, uzunluğunun, sayısının ve nedeninin belirlenmesi şarttır.

Anamnez ve Fizik Muayene

• Geçirilmiş üriner girişimler, sondalamalar
• Travma öyküsü
• Cinsel yolla bulaşan hastalık öyküsü
• Pelvik / perineal cerrahi öyküsü
• Penis ve glans muayenesi (BXO bulguları için)
• Perineal palpasyon (skar, hassasiyet)

Üroflowmetri

İdrar akış hızının ölçümü. Üretra darlığında klasik bulgu plato şeklinde, uzun süreli düşük akım eğrisidir. Maksimum akış hızı (Qmax) genellikle <10-12 ml/sn olarak ölçülür. Postvoid rezidüel idrar miktarı da değerlendirilir.

Retrograd Üretrografi (RUG)

Üretra darlığı tanısında temel görüntüleme yöntemidir. Üretra dış meatusundan kontrast madde verilerek floroskopi altında görüntü alınır. Darlığın yeri, uzunluğu, sayısı ve şiddeti net olarak görülür.

Voiding Sistoüretrogram (VCUG)

İşeme sırasında çekilen üretra filmidir. Kontrast madde mesaneye sondayla verilir, hasta idrar yaparken görüntü alınır. Posterior üretra ve mesane boynunun değerlendirilmesi için RUG'a tamamlayıcıdır.

Sistoskopi

Kameralı endoskopla üretra direkt olarak görüntülenir. Darlık başlangıcına kadar ilerlenebilir; ileri kısma geçilemiyorsa antegrad sistoskopi (suprapubik kateter üzerinden) yapılabilir. Genellikle ameliyat öncesi son değerlendirme için kullanılır.

Üretral Ultrason (Sonoüretrografi)

Bazı merkezlerde özellikle bulber üretra darlığında darlığın spongiyofibrozis derinliğini değerlendirmek için kullanılır.

Manyetik Rezonans (MR)

Pelvik travma sonrası posterior üretra darlığında, kompleks vakalarda mesane boynu ile distal üretra arasındaki boşluğu değerlendirmek için kullanılır.

Ek Tetkikler

• İdrar tahlili ve kültürü (enfeksiyon ekarte edilmesi)
• Kreatinin ve eGFR (böbrek fonksiyonu)
• Üriner sistem ultrasonografisi (hidronefroz, mesane duvarı, postvoid rezidü)

Tedavi Seçenekleri: Genel Bakış

Üretra darlığı tedavisi darlığın yerleşimi, uzunluğu, etyolojisi ve önceki girişim sayısına göre belirlenir.

EAU rehberinin temel mesajı: birden fazla başarısız endoskopik girişim, üretroplasti'nin uygulanma kararını uzatmaktan başka işe yaramaz. Modern yaklaşımda erken üretroplasti tercih edilmektedir.

İnternal Üretrotomi (Endoskopik Tedavi)

Direkt görüş altında internal üretrotomi (DVIU — direct vision internal urethrotomy), dar olan üretra segmentinin endoskopik bıçak veya lazerle saat 12 hizasından kesilerek açılmasıdır. Sondaya 3-7 gün takılır.

Avantajları

• Minimal invaziv, hızlı
• Genel anestezi altında 15-30 dakika
• Aynı gün veya ertesi gün taburculuk
• Cerrahi olarak basit

Dezavantajları

• Yüksek nüks oranı
• 2 cm üzeri darlıklarda başarı düşüktür

Kim İçin Uygun?

EAU 2024 rehberi şunları belirtir:

• Kısa (<2 cm), bulber yerleşimli, ilk başvuru vakası ise düşünülebilir
• Penil üretra darlığında genellikle önerilmez (başarı çok düşük)
• Birinci girişimin başarısı %30-50, ikinci girişim sonrası başarı dramatik düşer (<%20-30)

Self-Dilatasyon

Bazı merkezlerde nüks önleme için temiz aralıklı kateterizasyon (CIC) veya self-dilatasyon önerilir. Hasta evde periyodik olarak kendi üretrasını dilate eder. Kalıcı çözüm değildir; sadece dilatasyon arası açıklığı sürdürür.

Üretral Dilatasyon ve İlaçlı Balon

Üretral Dilatasyon

Artan çaplarda dilatatörlerle üretranın mekanik genişletilmesidir. Modern üretra cerrahisinde rutin önerilmez; çünkü skar dokusunu yırtarak yeniden iyileşme döngüsü oluşturur ve darlığı zamanla uzatabilir.

İlaçlı Balon Dilatasyonu (Optilume)

Modern bir gelişme. Daralmış üretra alanı paklitaksel kaplı balonla genişletilir; balondan salınan ilaç skar oluşumunu inhibe eder. ROBUST çalışmaları ile kısa, tekrarlayan bulber darlıklarda etkili olduğu gösterilmiştir.

Uygun aday:

• 3 cm altı tekrarlayan bulber darlık
• Önceki endoskopik girişim başarısız olmuş hasta
• Hastanın açık cerrahi tercih etmediği durumlar

Türkiye'de ilaçlı balon kullanımı henüz yaygın değildir; merkez bazlı uygulanır.

Üretroplasti: Açık Cerrahi Onarım

Üretroplasti, üretra darlığı için kalıcı ve en yüksek başarı oranlı tedavi yöntemidir. Modern serilerde 5-10 yıllık başarı oranları %85-95 arasındadır.

Ameliyatın temel prensipleri:

1. Skar dokusunun tamamen çıkarılması veya açılması
2. Üretranın yeniden, yeterli çapta yapılandırılması
3. İhtiyaç halinde greft veya flep ile genişletme
4. Eksternal üriner sfinkter fonksiyonunun korunması

Üretroplasti Teknikleri

1. Eksizyon ve Primer Anastomoz (EPA) Kısa darlık (<2 cm, bulber yerleşim) tamamen çıkarılır, üretranın iki sağlam ucu uç uca dikilir. Yüksek başarı oranı vardır (%90-95). Penil üretra için uygun değildir çünkü uzunluk kaybı ereksiyonda eğilmeye yol açar.

2. Greft Üretroplasti (Augmentasyon) Darlık çıkarılmadan açılır, üzerine sağlıklı bir doku yaması (greft) eklenerek üretra genişletilir. Greft kaynakları:

• Bukkal mukoza grefti (BMG) — altın standart
• Lingual (dil) mukoza grefti
• Penil deri grefti
• Skrotal deri grefti (artık önerilmiyor)

Greftin yerleştirileceği lokasyon (dorsal — saat 12, ventral — saat 6, lateral — saat 3 veya 9) cerrahın deneyimine ve darlığın özelliklerine göre seçilir.

3. Flap Üretroplasti Damarlı doku flebi (vasküler pediküllü) üretra defektine transfer edilir. Penil pedikül flap (Orandi flap) gibi teknikler artık daha az tercih edilir; greft yöntemleri benzer başarı oranıyla daha az komplikasyon verir.

4. Posterior Anastomotik Üretroplasti Pelvik travma sonrası posterior üretra distrüpsiyonunda; iki ayrı uç bulunur, skar çıkarılır ve uçlar tekrar birbirine dikilir.

Bukkal Mukoza Grefti (BMG) Üretroplasti

1996'da literatüre giren bukkal mukoza grefti, üretroplastide altın standart greft kabul edilmektedir.

Bukkal Mukozanın Avantajları

• İnce lamina propria — kolay revaskülarize olur
• Kalın epiteli — gergin ortamda dirençlidir
• Islak epitel — üretra ortamına biyolojik olarak uyumlu
• Kolay alınır, donor alanda morbiditesi düşük
• Estetik problem yok (yanak iç kısmı)
• Yara iyileşmesi 7-14 gün

Greft Alma Süreci

Genel anestezi altında, yanak içinden veya alt dudak içinden 5-15 cm uzunluğunda, 1.5-2 cm genişliğinde mukoza şeridi alınır. Donor alan ya birincil olarak kapatılır ya da açık bırakılarak iyileşmeye terk edilir.

Donor alan komplikasyonları:

• Geçici ağrı, yutma güçlüğü (1-2 hafta)
• Nadir kalıcı duyarsızlık
• Salivary duct yaralanması (parotid kanalına dikkat)
• Trismus (çene açma kısıtlılığı, geçici)

Lingual (Dil) Mukoza Grefti

Bukkal mukozaya alternatif. Dilin yanından alınır. Avantajları:

• Bukkal mukoza yetersiz veya kullanılamaz olduğunda
• Pan-üretral darlıkta iki greft kaynağı gerekiyorsa

Dil greftinin uzun vadeli sonuçları bukkal grefte yakındır.

Greft Yerleşim Yeri (Dorsal, Ventral, Lateral)

• Dorsal yerleşim (Asopa, Kulkarni teknikleri): Greft üretranın üst (dorsal) kısmına yerleştirilir. Uzun vadeli stabilite iyi.
• Ventral yerleşim (Barbagli): Greft alt (ventral) kısma. Cerrahi olarak görece kolay; ancak sakuler dilatasyon riski olabilir.
• Lateral / kombine yaklaşımlar: Pan-üretral veya kompleks vakalarda

Cerrahın tercihi ve deneyimi belirleyicidir; her ikisinin de eşit başarı oranları gösteren çalışmalar mevcuttur.

Anterior Üretra Darlığında Yaklaşım

Anterior üretra darlığı, üretra darlıklarının büyük çoğunluğunu oluşturur.

Bulber Üretra Darlığı

En sık yerleşimdir. Etyoloji genellikle iyatrojenik veya idiopatik.

Tedavi seçenekleri:

• Kısa (<2 cm), ilk vaka: Eksizyon + primer anastomoz veya internal üretrotomi
• 2-5 cm: BMG üretroplasti (dorsal/ventral)

• 5 cm: BMG üretroplasti, gerekirse iki greft

Penil Üretra Darlığı

Daha az sıklıkla görülür. Etyoloji: hipospadias sonrası, BXO/lichen sclerosus, idiopatik.

Önemli: Penil üretrada eksizyon + primer anastomoz uygulanmaz — uzunluk kaybı ereksiyon sırasında kordi (penis eğriliği) yapar.

Tedavi: Greft üretroplasti — bukkal mukoza, dorsal veya ventral yerleşimle.

Pan-Üretral Darlık

Tüm üretrayı tutan darlık. Genellikle lichen sclerosus zemininde gelişir. Tek aşamada onarım zorlaşır; iki aşamalı yaklaşım sıklıkla gerekir.

Posterior Üretra Darlığında Yaklaşım

Posterior üretra (membranöz + prostatik) darlıkları farklı bir kategoride değerlendirilir. En sık nedenleri:

Pelvik Travma Sonrası Posterior Üretra Distrüpsiyonu (PFUDD)

Şiddetli pelvik kırıklarda posterior üretra kopabilir. İlk tedavi genellikle suprapubik sistostomi (mesaneye karın duvarından sonda) yerleştirilmesidir. 3-6 ay sonra gecikmeli posterior anastomotik üretroplasti ile iki uç tekrar birleştirilir.

Bu cerrahi deneyim gerektiren ileri rekonstrüktif bir işlemdir. Başarı %85-90 olabilir ancak:

• Cinsel fonksiyon (özellikle ED) etkilenebilir
• İnkontinans riski vardır

Radikal Prostatektomi Sonrası Anastomoz Darlığı (Mesane Boynu Kontraktürü)

%2-8 oranında görülür. İlk yaklaşım endoskopik (üretrotomi, mesane boynu insizyon, gerekirse balon dilatasyon). Tekrarlayan vakalarda redo anastomoz veya üretroplasti + artifisyel üriner sfinkter (eşlik eden inkontinans varsa) gerekebilir.

Radyoterapi Sonrası Posterior Darlık

Pelvik / prostat radyoterapisi sonrası gelişen darlıklar tedavisi en zor olanlardır. Radyasyon dokusu zayıflığı nedeniyle iyileşme bozulur. Genellikle endoskopik yönetim, tekrarlayanlarda greft üretroplasti veya kalıcı suprapubik sistostomi planlanır.

Lichen Sclerosus (BXO) ve Pan-Üretral Darlık

Lichen sclerosus (eski adıyla balanitis xerotica obliterans — BXO), glans peniste başlayan, beyaz parlak skar dokusu yapan kronik bir cilt hastalığıdır. Üretra meatusundan başlayıp ilerleyici biçimde tüm üretrayı tutabilir (pan-üretral darlık).

Tanı

• Glans peniste beyaz, sertleşmiş alanlar
• Meatus stenozu
• Histolojik doğrulama (biyopsi)

Tedavi Stratejisi

Önemli: BXO hastalarında penil deri grefti kullanılmamalıdır — çünkü hasta dokunun kendisi BXO ile etkilenmiştir ve nüks riski yüksektir. Bukkal mukoza grefti tercih edilir.

Geniş pan-üretral tutulumda:

1. İki aşamalı üretroplasti sıklıkla gerekir
2. Topikal yüksek potent steroid (klobetazol propionat) hastalığın aktivitesini kontrol için kullanılır
3. Yakın takip — BXO uzun vadede skuamöz hücreli karsinom riski taşır

İdrarda Kanın İhmal Edilmemesi

Uzun süredir BXO ve pan-üretral darlığı olan hastalarda idrarda kanama ortaya çıkarsa karsinom ekarte edilmelidir.

İki Aşamalı (Staged) Üretroplasti

Tek aşamada onarılması zor olan, kompleks veya pan-üretral darlıklarda iki aşamalı yaklaşım uygulanır:

Aşama 1: Marsupialization / Greft Yerleşimi

Üretra ventral hat üzerinde açılır ve marsupiyalize edilir (cilt ile birleştirilir). Bukkal mukoza grefti ventralde yerleştirilebilir. Hasta geçici olarak perineostomi/üretrostomi ile idrar yapar (perineal açıklıktan).

İyileşme süreci: 6-12 ay beklenir.

Aşama 2: Tübülarizasyon

Yerleşen greft sağlıklı kabuk gösterdiğinde, açılan üretra tüpe çevrilir (tübülarizasyon). Üretra bütünlüğü sağlanır.

Avantajları

• Çok kompleks vakalar için tek aşamada başarısız olacak ameliyatın aşılması
• BXO'da daha güvenli
• Uzun darlıklarda greftin yatak hazırlığına zaman tanıma

Dezavantajları

• İki ayrı ameliyat
• Aşamalar arası 6-12 ay perineal idrar yapma
• Toplam tedavi süresi uzun

Bu yaklaşım hastanın bilgilendirilmiş onayı ve psikolojik hazırlığıyla planlanmalıdır.

Ameliyat Sonrası İyileşme

Hastane Süreci

• Hastane yatışı: 1-3 gün (cerrahi tipine göre)
• Üretral sonda: 14-21 gün (anastomotik onarımda 14, greft içeren prosedürde 21 gün tipik)
• Kateter çekilmeden önce kontrol üretrografisi yapılır — kaçak / darlık değerlendirilir

İlk 2 Hafta

• Yara bakımı, hijyen
• Sondaya bağlı bakım eğitimi
• Antibiyotik proflaksisi
• Bol sıvı tüketimi
• Bağırsak alışkanlığının düzenlenmesi (ıkınmaktan kaçınma)

2-6 Hafta

• Sonda çekildikten sonra ilk işeme — genellikle yanma ve hafif kanama olabilir
• Hafif yürüyüş serbest
• Cinsel ilişki 6 hafta yasak
• Ağır kaldırma 4-6 hafta yasak

3-6 Ay

• Üroflowmetri ile akış değerlendirmesi
• Gerekirse sistoskopi
• Tam iyileşme 3-6 ay sürebilir; final başarı 1 yıl sonra net olur

Komplikasyonlar ve Cinsel Fonksiyon

Erken Dönem Komplikasyonlar

• Hematom, ekimoz (mor şişme)
• Yara enfeksiyonu (%5-10)
• İdrar kaçağı / fistül (%2-5)
• Sonda tıkanması
• Skrotal / penil ödem (geçici)

Geç Dönem Komplikasyonlar

• Nüks (yeniden darlık) — modern serilerde %5-15
• Üretrokutanöz fistül (nadir)
• Greft kontraksiyonu / büzüşme
• Sakuler dilatasyon (özellikle ventral greftlerde)
• Üretral divertikül

Cinsel Fonksiyon Üzerine Etki

Üretra anatomik olarak erektil dokuya yakındır; bu nedenle cerrahi sırasında nadiren etkilenebilir.

Geçici etkiler (ilk 6 ay):

• Erektil disfonksiyon (geçici, %10-20)
• Glans hipoestezisi (uyuşma) — özellikle penil üretroplasti sonrası
• Kordi (peniste eğilme) — özellikle uçtan-uca anastomoz sonrası

Kalıcı etkiler:

• Anterior üretroplastide kalıcı ED nadirdir
• Posterior üretroplasti (pelvik travma sonrası) sonrası ED daha sıktır — ancak bu travmanın kendisinin etkisidir, ameliyatın değil

Ejakülasyon değişiklikleri:

• Volüm azalması olabilir
• Spreying / dispersiyon değişebilir
• Ejakülasyon eski rahat akıştan daha güçlü ve aniden olabilir

İdrar Kaçırma (İnkontinans)

Anterior üretra cerrahisinde inkontinans çok nadirdir. Posterior üretroplastide eksternal sfinktere yakınlık nedeniyle %2-5 oranında geçici, %1-2 kalıcı inkontinans olabilir.

Takip ve Nüks Yönetimi

Üretroplasti sonrası uzun süreli takip kritik önemdedir. Nüksler ilk yıl içinde olabilir ama 5-10 yıl sonra da gelişebilir.

Standart Takip Protokolü

Nüks Belirtileri

• İdrar akımında yavaşlama
• Mesaneyi tam boşaltamama hissi
• Sık idrara çıkma
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu

Nüks Yönetimi

• Kısa, fokal nüks: Bir kez internal üretrotomi düşünülebilir
• Uzun veya tekrarlayan nüks: Redo üretroplasti
• Tekrarlayan başarısızlık: İki aşamalı yaklaşım, perineostomi, kalıcı suprapubik sistostomi

Nüks sonrası tedavi seçimi, ilk üretroplastinin tipi, kullanılan greft, mevcut anatomi ve hastanın tercihine göre kişiye özel verilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Üretra darlığı kendiliğinden iyileşir mi?

Hayır. Üretra darlığı skar dokusu kaynaklıdır ve kendiliğinden gerilemez. İhmal edildiğinde mesane ve böbrek hasarına ilerler. Şikayet varsa zamanında değerlendirme şarttır.

Endoskopik tedavi (üretrotomi) ne kadar başarılıdır?

İlk başvuruda kısa (<2 cm) bulber darlık için başarı %30-50 arasındadır. İkinci girişimden sonra başarı dramatik düşer (<%20-30). Üçüncü girişim küratif fayda vermez. Bu nedenle EAU rehberi başarısızlık sonrası erken üretroplastiyi önermektedir.

Üretroplasti ne kadar başarılıdır?

Modern serilerde 5-10 yıllık başarı oranları %85-95 arasındadır. Cerrahın deneyimi en kritik faktördür. Bukkal mukoza grefti ile yapılan onarımlar uzun vadeli sonuçların en iyi olduğu yöntemdir.

Bukkal mukoza ağzımdan alınınca konuşmama / yemeğe etki eder mi?

Geçici olarak ilk 7-14 gün hafif rahatsızlık olabilir. Yutma güçlüğü, çene açma kısıtlılığı (trismus) genellikle kısa sürede geçer. Konuşma kalıcı olarak etkilenmez. Donor alanda kalıcı problem nadirdir.

Üretroplasti sonrası cinsel hayatım etkilenir mi?

Anterior üretroplasti sonrası kalıcı erektil disfonksiyon nadirdir. Geçici (6 aya kadar) ED %10-20 görülebilir. Posterior üretroplasti (pelvik travma sonrası) cinsel fonksiyon açısından daha riskli olabilir, ancak bu büyük ölçüde orijinal travmanın etkisidir. Ejakülasyonda hafif değişiklikler olabilir.

Sonda ne kadar takılı kalır?

Anastomotik onarımda 14 gün, greft içeren prosedürde 21 gün tipiktir. Çekilmeden önce kontrast film (kontrol üretrografisi) ile değerlendirme yapılır.

Üretra darlığım tekrar etti, ne yapmalıyım?

Nüks sonrası tedavi seçimi nüksün özelliklerine bağlıdır. Kısa fokal nüks endoskopik tedaviyle yönetilebilir; tekrarlayan veya uzun nükslerde redo üretroplasti gerekebilir. Tek bir cerrahla çalışmak tutarlılık ve takip açısından önemlidir.

Lichen sclerosus (BXO) yüzünden darlığım var, neyi farklı yapmalıyım?

BXO etkilenmiş penil deri greft olarak kullanılmamalıdır. Bukkal mukoza tercih edilir. Hastalık aktivitesi topikal yüksek potent steroid (klobetazol) ile baskılanır. Uzun vadede skuamöz hücreli karsinom riski olduğundan yakın takip gerekir.

Pelvik kırık sonrası idrar yapamıyorum, üretram mı koptu?

Şiddetli pelvik kırıklarda posterior üretra distrüpsiyonu olabilir. İlk yaklaşım suprapubik sistostomi yerleştirilmesidir. 3-6 ay sonra gecikmeli üretroplasti planlanır. Bu deneyim gerektiren bir cerrahidir; rekonstrüktif üroloji konusunda deneyimli bir merkeze başvurulmalıdır.

Hastanede ne kadar yatarım, ne zaman işe dönerim?

Hastane yatışı 1-3 gündür. Hafif aktivitelere 1-2 hafta içinde, masa başı işe 2-4 hafta içinde dönülebilir. Ağır iş ve cinsel ilişki için 4-6 hafta beklenir. Tam iyileşme 3-6 ay sürer.

Kadınlarda üretra darlığı olur mu?

Kadın üretrası kısa olduğu için darlık çok nadirdir. Görüldüğünde genellikle geçirilmiş üriner girişim, radyoterapi veya doğum travması zemininde gelişir. Tedavi yaklaşımı erkeklerden farklıdır.

Adana'da Üretroplasti Ameliyatı

Prof. Dr. Nevzat Can Şener'in Adana'daki üroloji kliniğinde üretra darlığı tanı ve tedavisi, Avrupa Üroloji Derneği (EAU) ve Türk Üroloji Derneği rehberlerine uygun olarak, kişiye özel ve deneyimli rekonstrüktif yaklaşımla planlanmaktadır.

Adana Üroloji Kliniğimizde Üretra Darlığı Tanı Süreci

Üretra darlığı şikayetiyle başvuran hastalarımıza:

• Detaylı anamnez (geçirilmiş girişimler, travma, BXO bulguları, cinsel öykü)
• Fizik muayene (penis, glans, perineal palpasyon)
• Üroflowmetri ve postvoid rezidüel idrar ölçümü
• Retrograd üretrografi (RUG) ile darlık haritalama
• Gerektiğinde VCUG (işeme sistoüretrografisi)
• Sistoskopi
• İdrar tahlili ve kültür
• Üriner sistem ultrasonografisi (üst sistem değerlendirmesi)

uygulanır. Tanı sonrası kişiye özel tedavi planı çıkarılır.

Tedavi Yaklaşımımız

Kliniğimizde uygulanan ve yönlendirilen tedavi yöntemleri:

• İnternal Üretrotomi (DVIU) — uygun seçili kısa ve ilk vakalarda
• Eksizyon ve Primer Anastomoz Üretroplasti (EPA) — kısa bulber darlıklarda
• Bukkal Mukoza Grefti (BMG) Üretroplasti — anterior üretra darlıklarında dorsal / ventral / lateral teknikler
• Lingual Mukoza Grefti — bukkal mukoza yetersizliğinde
• Posterior Anastomotik Üretroplasti — pelvik travma sonrası vakalarda
• İki Aşamalı Üretroplasti — kompleks pan-üretral ve BXO vakalarında
• Suprapubik sistostomi yönetimi — palyatif veya geçici durumlarda

Prof. Dr. Nevzat Can Şener, FEBU (Fellow of European Board of Urology) ünvanına sahip üroloji uzmanı olarak ürolojik rekonstrüktif cerrahi alanında uzun yıllar süren deneyimle çalışmaktadır.

Çevre İllerden Hasta Kabulü

Üretroplasti alt-uzmanlık gerektiren rekonstrüktif bir ameliyat olduğu için hastalar genellikle uzak illerden başvurur. Adana'nın yanı sıra Mersin, Hatay, Osmaniye, Kahramanmaraş, Gaziantep, Niğde, Şanlıurfa, Diyarbakır ve diğer çevre illerden üretra darlığı tedavisi için kliniğimize başvuran hastalarımıza hizmet verilmektedir. Şehir dışından gelen hastalar için randevu öncesi görüntü değerlendirmesi (mevcut RUG / VCUG kayıtları) ve telefon / WhatsApp ile koordinasyon sağlanır.

Randevu, İletişim ve Konum

Adres: Gürselpaşa Mah. Öğretmenler Bulv. Tepelizade İş Merkezi A Blok K:1 D:3 01200 Seyhan/Adana

Telefon: +90 533 253 84 74

WhatsApp: +90 533 253 84 74

E-posta: cansener@nevzatcansener.com

Online Randevu: nevzatcansener.com/online-randevu

Üretra darlığı sık tekrarlayabilen bir hastalıktır. Tekrarlayan endoskopik girişimler darlığı uzatabilir. Kalıcı çözüm için erken üretroplasti değerlendirmesi yapılmalı; ameliyat rekonstrüktif üroloji konusunda deneyimli bir merkezde uygulanmalıdır.